Competenties
Een competentie is datgene wat iemand nodig heeft om een bepaald resultaat te bereiken in een gegeven situatie. Een competentie omvat vier wezenlijke componenten:- De kennis van relevante theorieën, begrippen, methoden en procedures (declaratieve component).
- De vaardigheid om deze kennis toe te passen om een bepaald doel te bereiken (procedurele component).
- De vaardigheid om in een gegeven situatie te bepalen welke kennis en vaardigheden geactiveerd moeten worden (strategische component).
- De houding en motivatie, nodig om een resultaat te bereiken (attitude-component).
Competentieniveaus
We onderscheiden drie niveaus van competenties:Basis
De beoefenaar op basisniveau heeft op het betreffende gebied elementaire handboekenkennis en enige oefening of ervaring. Vaak is men lid van een landelijke beroepsvereniging. Men kan overweg met een aantal veelgebruikte hulpmiddelen en kan zich andere op korte termijn eigen maken. Op basisniveau kan men in een team functioneren. Men heeft echter niet het niveau om op dit terrein zelfstandig te functioneren: op basisniveau doet men uitvoerend werk onder leiding van een ander.Professioneel
Op professioneel niveau heeft men op het betreffende gebied gedegen kennis van theorie en methoden en onderhoudt deze kennis op verschillende manieren (vaktijdschriften, congresbezoek, recente vakliteratuur). De beoefenaar op professioneel niveau heeft de nodige ervaring en heeft professionele contacten, vaak ook internationaal. Men is in staat om op het betreffende gebied zelfstandig te functioneren met kwalitatief goed resultaat.Expert
De expert beschikt op het betreffende vakgebied over ruime kennis en ervaring en beschikt over een adequaat netwerk. De expert heeft professionele contacten op gelijkwaardig niveau met universiteiten/hogescholen en bedrijven en draagt actief bij aan de ontwikkelingen op het vakgebied. Men kan keuzes maken en heeft overzicht. Men kan functioneren als bijvoorbeeld projectleider, manager, senior ontwikkelaar.De grenzen tussen de niveaus zijn uiteraard niet altijd scherp te trekken. De volgende criteria zijn van belang bij het bepalen van het competentieniveau:
- Van kleinere naar grotere zelfstandigheid; van gestuurd naar sturend; van afhankelijkheid van andermans keuzes en plannen naar zelf keuzes maken en plannen opstellen; van productie naar innovatie.
- Van enkelvoudig (één onderwerp tegelijk) naar simultaan.
- Van eenvoudig naar complex (aantal disciplines, aantal betrokkenen, gevolgen voor de bedrijfsvoering, gespreksniveau in het bedrijf, duidelijkheid doelstellingen).
- Van klein naar groot (budget, aantal medewerkers, aantal contacten).
In het algemeen veronderstelt een hoger niveau de beheersing van de lagere niveaus. In dit document wordt dat niet telkens expliciet aangegeven, maar als vanzelfsprekend aangenomen. De competenties op professioneel niveau zijn dus een uitbreiding van die op basisniveau, en die op expertniveau vormen een uitbreiding van die op professioneel niveau.
Als bij een bepaald taakgebied een bepaald competentieniveau niet bestaat, is dit expliciet vermeld.
There are no comments on this page. [Add comment]